تصاویر جبهه و جنگ
چاپ

شناسه : 201328 گروه : |اخبار کنگره| |اخبار فضای مجازی| |مطالب| | منتشر شده در تاریخ: 1397/02/26 10:8

خرمشهر در گذر زمان
خرمشهر در گذر زمان
تا آنروز کمتر کسی از واژه های شهید و شهادت استفاده می کرد. برای بسیاری شهید فقط حسین(ع) بود و شهادت مکتب سرخ او

  پایگاه اطلاع رسانی کنگره ملی بزرگداشت 12 هزار شهید آذربایجان غربی؛ خرمشهر یکی از شهرهای جنوبی استان خوزستان است. این شهر در محل تلاقی رودخانه‌های اروند رود و کارون و در ناحیه‌ای باتلاقی و پست در دلتای رودخانهٔ اروندرود قرار گرفته و ۲۳ کیلومتر مربع مساحت دارد.

خرمشهر به‌جهت واقع‌شدن در مجاورت خلیج فارس و کشور عراق، از اهمیت استراتژیک اقتصادی، تجاری و سیاسی ویژه‌ای برخوردار است. این شهر در انتهایی‌ترین نقطه استان خوزستان قرار گرفته و اسکله‌های آن در کرانه‌های رودخانهٔ اروندرود جای گرفته‌است.

 
• موقعیت جغرافیایی و طبیعی خرمشهر
 
خرمشهر با وسعتی قریب به 96 کیلومتر مربع در منتهی الیه جنوب‌غربی جلگه خوزستان و در محل تلاقی سه رود مهم کارون، اروندرود و بهمن‌شیر واقع شده که به دلیل نزدیکی به منطقه استوایی از آب و هوایی گرم برخوردار است. این شهر از شمال به شهر اهواز و از جنوب به آبادان و از مغرب به مرز ایران و عراق محدود می‌شود. خرمشهر تا اهواز 128 کیلومتر و تا بصره 40 کیلومتر و تا نزدیکترین شهر مجاور خود یعنی آبادان 23 کیلومتر فاصله دارد. این شهرستان از چهار بخش: مرکزی، شادگان، بندر خرمشهر و هندیجان تشکیل شده که مجموعاً به وسیله رود کارون به 2 بخش شرقی- غربی تقسیم شده است. جمع قراء و قصبات شهر خرمشهر 237 عدد است و جمعیت آن قبل از وقوع جنگ تحمیلی 220 هزار نفر تخمین زده می‌شود.
خرمشهر از حدود 200 سال قبل به این طرف به دلیل اهمیت استراتژیک فوق‌العاده‌اش همواره مورد توجه استعمارگران قرار گرفته و بارها مورد هجوم و اشغال قوای خارجی درآمده است. به عنوان نمونه خرمشهر در سال 1833 میلادی توسط امپراطوری عثمان و در سال 1857 میلادی به دست انگلیسی‌ها و در سال 1980 میلادی توسط ارتش متجاوز عراق مورد حمله و اشغال قرار گرفت.
با کشف ماده مهم و پول ساز نفت در خوزستان در سال 1908 میلادی و مجاورت خرمشهر با جزیره آبادان که بعدها پالایشگاه مدرنی در آن ساخته شد، اهمیت خرمشهر بیش از پیش مورد توجه استعمارگران قرار گرفت. به طوری که تا سال 1936 ایران صحنه کشمکش‌ها و بازی‌های سیاسی انگلیس برای تجزیه خرمشهر و هم‌چنین دشت‌یابی به راه آبی کارون بوده است.
از دیگر دلایل اهمیت بندر استراتژیک خرمشهر، می‌توان یورش متفقین طی جنگ جهانی دوم به این شهر را ذکر کرد. به این معنی که به دنبال هجوم آلمان به روسیه، متفقین تصمیم می‌گیرند بدون توجه به حقوق مردم ایران، از خرمشهر به عنوان پل برای ارسال تجهیزات به جبهه روسیه استفاده کنند و آن را پایگاه دریائی خود سازند. انگلیسی‌ها نیز به منظور اجرای مقاصد پلید خود در تعمیر و توسعه و تاسیسات بندری خرمشهر تلاش کردند و پس از پایان جنگ به بهانه مشارکت در نفت ایران در نفوذ خود در این منطقه افزودند.
پس از ملی شدن نفت و کودتای آمریکایی- انگلیسی 28 مرداد بر اساس سیاست غربیان مبنی بر ژاندارم ساختن رژیم شاه در منطقه خرمشهر به شکل‌بندری اروپائی و به دور از هر گونه ضوابط و معیارهای اسلامی، درآمد.
شهر خرمشهر، در جنوبی‌ترین نقطه مرزی جمهوری اسلامی ایران، به واسطه تجاوز ارتش عراق به نمایندگی از استکبار جهانی و ضربه‌های نیروهای نفوذی دشمن در داخل کشور، اوایل آبان ماه سال 1359، پس از 34 روز مقاومت جوانان دلاور خرمشهری، به اسارت دشمن درآمد. بعد از این، آزادسازی خرمشهر، بزرگترین آرزوی رزمندگان شد و این انتظار، روز سوم خرداد ماه سال 1361 به سر آمد و شهر «خرمشهر»، در سایه حماسه‌های رزمندگان اسلام، آزاد شد.
 
 
 
 
 
• آغاز جنگ
 
در خیال خرمشهر که کنار کارون آرام نشسته بود، هیچ صدای خمپاره ای نبود. نخلستان‌هایش صدای چرخ های تانک را تا آن روز نشنیده بودند، تا شهریور ماه 59 که خرمشهر، خونین شهر شد. پس از گذشت روزهای تاریک و پر دود اسارت، در سوم خرداد 1361 شهر از اشغال درآمد. خرمشهر ،شهرنخل های سوخته ، شهرنخل های بی سر...
بعد از ظهر 31 شهریور 1359 خرمشهر زیر آتش سنگین ارتش عراق قرار گرفت. علیرغم غافلگیری و حمله برق آسای دشمن و انبوهی از آتش، بمب، مجروح و کشته، مردم بخصوص جوانان روی به مسجد جامع و دیگر پایگاه ها آوردند تا برای مقاومت سامان دهی شوند. این جنگ نابرابر 34 روز طول کشید. نیروهای مهاجم مجهز به توپخانه، تانک، خمپاره انداز، مسلسل‌های سنگین و قوای زرهی و مقاومین با تفنگ ژـ3، ام ـ 1، بطری آتش زا و چند آرپی جی7 در مقابل این هجوم وحشیانه مقاومت می کردند. 34 روز مقاومت، بسیاری از مدافعان را به کام شهادت کشاند، ولی دشمن را در دستیابی سریع به اهدافش و اشغال سه روزه خوزستان ناکام گذاشت. خرمشهر، خونین شهر شد و به دست دشمن افتاد.
شاید تا آنروز کمتر کسی از واژه های شهید و شهادت استفاده می کرد. برای بسیاری شهید فقط حسین(ع) بود و شهادت مکتب سرخ او. شهید فقط در صدر اسلام بود و در تاریخ سرخ معصومین(ع). اما پس از آن همه دانستند که شهادت مرگ سرخ و مقدسی است که انسان آزاده با شناخت آن را انتخاب می کند. همانگونه که صوفیان کشته الهی را" شهید" گویند و مقام او را شهادت خوانند. ایرانیان دانستند که هرگاه خداوند محبوب خود را به شمشیر شوق در وصال کشد، او را بر بساط جمال فکند که او زنده به حیات خداست و پس از کشف خدا، فانی نمی شود. او کسی است که به غمزه کبریائی حق کشته می شود و شهدای ما اینگونه بودند. شهدائی از بطن انقلاب. آنان که هیچ نداشتند و زندگیشان مشحون و آکنده از ظلم شاهان بود. و آنان هیچ نمی خواستند، نه مالی و نه مقامی که چه زیبا گفت شهید مظلوم بهشتی که" ما شیفتگان خدمتیم نه تشنگان قدرت". قران مجید می‌فرماید:" به کسی که در راه خدا کشته شده و به فیض شهادت نائل گردیده، مرده نگوید و نپندارید که مرده است بلکه او زنده ابدی است و به حیات جاودان و سراسر زندگانی نائل گشته و شما این حقیقت را نخواهید دریافت"(س بقره، آیه 154).
در نهایت مرحله چهارم عملیات در اول خردادماه 61 آغاز و پس از درگیری شدید و محاصره بی امان دشمن، روز سوم خرداد ماه 61 انبوه نیروهای دشمن از مقاومت دست برداشته و با شعارهای" الموت لصدام" و" دخیل الخمینی" تسلیم نیروهای ایرانی شدند.
 
 
 
 
پس از پایان جنگ در سال 1367، کار بازسازی شهر خرمشهر توسط مردم شهر تهران از سر گرفته شد. سال 1368، نقطه اوج ارائه طرح و برنامه‌های ارائه شده برای بازسازی خرمشهر است. از سال 1369، تاکنون هم، همه ساله، اخبار تازه‌ای از راه‌اندازی بخش‌های مختلف بازسازی شده خرمشهر در رسانه‌های همگانی انعکاس پیدا کرده است اما نگرانی که باعث شد شهر خرمشهر با گذشت سال‌ها از پایان جنگ، ظاهر شهر تغییرات مشهودی نداشته باشد. البته نمی‌توان به طور کامل منکر آبادانی‌های این شهر شد.
 
 
لینک کوتاه : http://12000shahid.ir/q/s201328
تمام حقوق این سایت متعلق به ستاد کنگره ملی بزرگداشت 12000 شهید آذربایجان غربی می باشد